گریه نوزاد، به‌خصوص در ماه‌های اول تولد، بخش جدایی‌ناپذیر از زندگی هر پدر و مادری است.

 اما زمانی که این گریه‌ها طولانی، شدید و بی‌دلیل می‌شوند و با هیچ تلاشی آرام نمی‌گیرند، 

می‌تواند به یک چالش بزرگ و دغدغه اصلی تبدیل شود. 

این وضعیت که با نام کولیک نوزادی شناخته می‌شود، یکی از شایع‌ترین دلایل مراجعه والدین به فوق تخصص گوارش کودکان است.

اگرچه کولیک اغلب یک مشکل گذرا و خوش‌خیم تلقی می‌شود، اما فهم دقیق ریشه‌ها و عوامل فیزیولوژیک آن می‌تواند به آرامش خاطر والدین و مدیریت بهتر شرایط کمک کند. 

در این مقاله، به بررسی عمیق‌تر کولیک از دیدگاه یک متخصص گوارش می‌پردازیم تا به شما کمک کنیم این مرحله را با آگاهی و آرامش بیشتری پشت سر بگذارید.

کولیک چیست و چگونه تعریف می‌شود؟

برای تشخیص کولیک، از قانون سه‌گانه "Wessel" استفاده می‌شود:
 
گریه بیش از ۳ ساعت در روز

بیش از ۳ روز در هفته

برای حداقل ۳ هفته متوالی

این گریه‌ها اغلب در ساعات خاصی از روز، معمولاً عصر یا شب، اتفاق می‌افتند و با نشانه‌هایی مانند جمع کردن پاها به سمت شکم، سفتی شکم و برافروختگی صورت همراه هستند.

 برخلاف گریه‌های معمول، این گریه‌ها به نظر می‌رسد دلیل مشخصی ندارند و با روش‌های آرام‌سازی مانند تغذیه یا تعویض پوشک بهبود نمی‌یابند. 

اتیولوژی (علل) کولیک: ریشه‌های احتمالی

تا امروز، علت قطعی کولیک مشخص نشده است، اما تحقیقات علمی چندین عامل احتمالی را مطرح کرده‌اند که معمولاً در کنار هم عمل می‌کنند:
 
نابالغ بودن سیستم گوارشی: دستگاه گوارش نوزاد هنوز در حال تکامل است و حرکات روده ممکن است نامنظم باشد. این موضوع می‌تواند باعث تولید گاز و درد شکم شود.
 
عدم تعادل در میکروبیوم روده: نوزادان مبتلا به کولیک ممکن است سطح پایین‌تری از باکتری‌های مفید مانند لاکتوباسیلوس داشته باشند.
 
آلرژی یا عدم تحمل غذایی: ممکن است کولیک ناشی از حساسیت به پروتئین شیر گاو در شیر مادر یا شیر خشک باشد.
 
مشکلات در تکنیک شیردهی: بلعیدن هوا هنگام تغذیه می‌تواند نفخ و درد شکم را افزایش دهد.
 
سیستم عصبی نابالغ: نوزادان ممکن است نتوانند محرک‌های محیطی را به‌درستی پردازش کنند، که این امر می‌تواند به گریه‌های طولانی منجر شود. 

پاتوفیزیولوژی کولیک: آنچه در بدن نوزاد می‌گذرد

درک عملکرد درونی بدن نوزاد مبتلا به کولیک به انتخاب درمان مؤثرتر کمک می‌کند. مکانیسم‌های فیزیولوژیک مؤثر در کولیک شامل موارد زیر است:
 
اختلال در حرکات دستگاه گوارش: حرکات اسپاسم‌مانند روده به دلیل نابالغی سیستم عصبی روده‌ای باعث درد می‌شود.
 
تولید گاز بیش از حد: ناشی از بلعیدن هوا یا تخمیر مواد غذایی در روده است که باعث فشار و درد می‌شود.
 
افزایش سروتونین در روده: سطح بالای این هورمون در دستگاه گوارش می‌تواند باعث اسپاسم و درد شود.
 
التهاب خفیف در روده: ممکن است با آلرژی‌های غذایی در ارتباط باشد و حساسیت روده را افزایش دهد. 

مدیریت و آرام‌سازی کولیک: از تسکین تا درمان

با توجه به پیچیدگی کولیک، درمان آن نیازمند صبر و رویکردی چندجانبه است. در حالی که درمان قطعی وجود ندارد، اقدامات زیر می‌تواند مفید باشد:
 
بررسی نحوه شیردهی و اطمینان از گرفتن صحیح پستان یا شیشه شیر.
 
ماساژ ملایم شکم نوزاد در جهت عقربه‌های ساعت برای کمک به خروج گاز.
 
استفاده از پروبیوتیک‌های حاوی سویه‌هایی از لاکتوباسیلوس مانند Lactobacillus reuteri.
 
در صورت تشخیص آلرژی به پروتئین شیر گاو، تغییر رژیم غذایی مادر یا استفاده از شیر خشک‌های خاص. 

اهمیت مراجعه به متخصص

نگرانی والدین در مواجهه با کولیک کاملاً قابل درک است.

کولیک نوزادی می‌تواند چالش‌برانگیز باشد، اما با مشاوره یک فوق تخصص گوارش کودکان، می‌توان علت زمینه‌ای را شناسایی و درمان مناسب را آغاز کرد.
مراجعه به پزشک علاوه بر کاهش علائم نوزاد، موجب آرامش خاطر والدین و جلوگیری از استرس بی‌مورد می‌شود. سلامت گوارش نوزاد، کلید رشد و نمو سالم اوست؛ بنابراین مراقبت از آن اهمیت ویژه‌ای دارد.
 

سخن پایانی

کولیک نوزادی معمولاً موقتی است، اما تشخیص و مدیریت صحیح آن ضروری است.

 این وضعیت می‌تواند گاهی نشانه‌ای از آلرژی یا سایر اختلالات گوارشی باشد و تنها یک متخصص می‌تواند علت اصلی را با بررسی دقیق مشخص کند.

اگر نوزاد شما بی‌وقفه گریه می‌کند، نگران نباشید — این دوران گذراست و با راهنمایی‌های درست به پایان می‌رسد. 

ما در کنار شما هستیم تا با تجربه و تخصص خود، بهترین مراقبت را برای فرزند دلبندتان فراهم کنیم. سلامت دستگاه گوارش نوزاد، پایه رشد و زندگی سالم اوست.
 

شیوا سادات خلیفه سلطانی

فوق تخصص گوارش اطفال اصفهان

سوابق علمی و تخصصی:
بورد تخصص بیماری‌های کودکان و نوجوانان
 
بورد فوق تخصصی گوارش و کبد کودکان از دانشگاه تهران
 
عضو انجمن گوارش و کبد کودکان ایران
 
عضو انجمن بیماری سلیاک و CF (سیستیک فیبروز) کودکان ایران

خدمات تخصصی دکتر شیوا سادات خلیفه سلطانی:

 گوارش و کبد کودکان1.

 مراقبت‌ها و مشکلات شایع نوزادان و کودکان

کولیک نوزادی (گریه یا بی‌قراری بیش از حد)

زردی طول کشیده نوزادی

ریفلاکس نوزادی و شیرخوارگی

عدم رشد وزن و قد مناسب شیرخواران و کودکان

استفراغ‌های متناوب و طول کشیده

اسهال حاد، طول کشیده و مزمن

یبوست مزمن

دل دردهای شکمی حاد و مزمن

مشکلات بلع (بلع دردناک، گیر کردن لقمه غذا و …)

نفخ و اتساع شکم در کودکان

خونریزی‌های گوارشی در کودکان

حساسیت‌های غذایی

2. بیماری‌های کبدی و گوارشی تخصصی

بیماری‌های کبدی: هپاتیت ویروسی، اتوایمیون، متابولیک

بیماری‌های التهابی روده: کرون و کولیت اولسرو

سلیاک و CF (سیستیک فیبروز)

 3. اقدامات تشخیصی و درمانی پیشرفته

اندوسکوپی تشخیصی: تشخیص زخم‌های گوارشی، باکتری معده، تنگی‌های گوارشی، حساسیت‌های غذایی و التهابات گوارشی

برداشتن پولیپ‌های دستگاه گوارش با کلونوسکوپ

گاستروستومی اندوسکوپیک (تعبیه لوله) جهت تغذیه بیماران خاص

خارج کردن جسم خارجی از معده با اندوسکوپ

 
آدرس مطب :خیابان شریعتی غربی،کوچه بهار(۱۸),مجتمع پزشکی حکیمان.طبقه سوم

شماره تماس مطب: 

03136249622 

03136260137 


اینستاگرام: 
Dr.shiva.khalifehsoltani