- مطالب آموزشی
- 06 آبان 1404
استفراغ یکی از شایعترین مشکلات دوران شیرخوارگی و کودکی است، اما وقتی استفراغ متناوب و طول کشیده باشد، میتواند نشانه مشکلات جدیتری باشد.
در این مقاله به بررسی علل، علائم، روشهای تشخیص و درمان استفراغهای طولانیمدت در کودکان میپردازیم.
---
## 🔍 استفراغ متناوب و طول کشیده چیست؟
استفراغ طول کشیده به حالتی گفته میشود که کودک یا شیرخوار بهطور مکرر یا در فواصل طولانی دچار بالا آوردن محتویات معده میشود
و این حالت بیش از چند روز یا هفته ادامه دارد.
این وضعیت با استفراغ حاد که معمولاً ناشی از عفونتهای کوتاهمدت است، متفاوت است و نیاز به بررسی دقیق دارد.
---
## 🧠 علل استفراغهای متناوب و طول کشیده
### ۱. مشکلات گوارشی
* رفلاکس معده (GERD): بازگشت مکرر محتویات معده به مری که میتواند منجر به استفراغ طولانی شود.
* انسداد معده یا روده: تنگی پیلور، چسبندگی یا مشکلات آناتومیک میتواند مسیر عبور غذا را مسدود کند.
* بیماریهای التهابی روده: در کودکان بزرگتر، میتواند باعث استفراغ متناوب و درد شکم شود.
### ۲. عفونتهای مزمن
برخی عفونتها ممکن است بهصورت دورهای باعث استفراغ شوند، مانند:
* عفونتهای ویروسی معده
* عفونتهای باکتریایی مزمن
### ۳. اختلالات متابولیک و هورمونی
* مشکلات تیروئید یا هیپوفیز
* اختلالات سوختوسازی که منجر به استفراغ متناوب میشوند
### ۴. عوامل روانی و محیطی
* استرس یا اضطراب میتواند در کودکان بزرگتر باعث استفراغهای متناوب شود.
* عادات غذایی نامناسب یا پرخوری گاهبهگاه
---
## 🩺 علائم همراه
استفراغ طول کشیده معمولاً با علائم زیر همراه است:
* کاهش وزن یا عدم افزایش وزن مناسب
* بیقراری، خستگی یا ضعف
* درد شکمی متناوب
* مدفوع غیرطبیعی یا خونریزی گوارشی
* کاهش اشتها و مشکلات تغذیه
در صورت مشاهده این علائم، مراجعه فوری به پزشک متخصص اطفال ضروری است.
---
## 📊 روشهای تشخیص
تشخیص استفراغهای طول کشیده نیازمند بررسی جامع است:
1. تاریخچه پزشکی کامل: سن شروع، دفعات، الگوی استفراغ، نوع غذا و ارتباط با فعالیتها
2. معاینه فیزیکی: ارزیابی رشد، علائم کمخونی، التهاب یا درد شکم
3. آزمایشهای خون و ادرار: بررسی کمبود مواد مغذی، عفونتها یا اختلالات متابولیک
4. تصویربرداری: سونوگرافی، رادیوگرافی یا اندوسکوپی برای شناسایی انسداد یا مشکلات ساختاری
5. آزمایشهای هورمونی: در صورت شک به اختلالات غدد
---
## 💊 درمان استفراغهای طول کشیده
### اصلاح تغذیه و سبک زندگی
* وعدههای کوچکتر و دفعات بیشتر
* پرهیز از غذاهای چرب و سنگین
* نگه داشتن کودک در حالت عمودی پس از غذا
### درمان دارویی
* داروهای کاهشدهنده اسید معده برای رفلاکس
* داروهای ضد تهوع در صورت نیاز
### درمان بیماریهای زمینهای
* درمان انسداد یا مشکلات آناتومیک معده و روده
* مدیریت بیماریهای هورمونی یا متابولیک
### حمایت روانی
* مشاوره در صورت وجود اضطراب یا استرس
* آموزش والدین در زمینه تغذیه و مراقبت
## ✅ نتیجهگیری
استفراغ متناوب و طول کشیده در کودکان، اگرچه گاهی بیضرر به نظر میرسد، اما میتواند نشانه مشکلات جدی باشد.
تشخیص زودهنگام، درمان مناسب و مراقبتهای تخصصی، کلید جلوگیری از عوارض بلندمدت و حفظ سلامت جسمی و ذهنی کودک است.
شیوا سادات خلیفه سلطانی
فوق تخصص گوارش اطفال اصفهان
سوابق علمی و تخصصی:
بورد تخصص بیماریهای کودکان و نوجوانان
بورد فوق تخصصی گوارش و کبد کودکان از دانشگاه تهران
عضو انجمن گوارش و کبد کودکان ایران
عضو انجمن بیماری سلیاک و CF (سیستیک فیبروز) کودکان ایران
خدمات تخصصی دکتر شیوا سادات خلیفه سلطانی:
گوارش و کبد کودکان1.
مراقبتها و مشکلات شایع نوزادان و کودکان
کولیک نوزادی (گریه یا بیقراری بیش از حد)
زردی طول کشیده نوزادی
ریفلاکس نوزادی و شیرخوارگی
عدم رشد وزن و قد مناسب شیرخواران و کودکان
استفراغهای متناوب و طول کشیده
اسهال حاد، طول کشیده و مزمن
یبوست مزمن
دل دردهای شکمی حاد و مزمن
مشکلات بلع (بلع دردناک، گیر کردن لقمه غذا و …)
نفخ و اتساع شکم در کودکان
خونریزیهای گوارشی در کودکان
حساسیتهای غذایی2.
بیماریهای کبدی و گوارشی تخصصی
بیماریهای کبدی: هپاتیت ویروسی، اتوایمیون، متابولیک
بیماریهای التهابی روده: کرون و کولیت اولسرو
سلیاک و CF (سیستیک فیبروز)
3. اقدامات تشخیصی و درمانی پیشرفته
اندوسکوپی تشخیصی:
تشخیص زخمهای گوارشی، باکتری معده، تنگیهای گوارشی، حساسیتهای غذایی و التهابات گوارشی
برداشتن پولیپهای دستگاه گوارش با کلونوسکوپ
گاستروستومی اندوسکوپیک (تعبیه لوله) جهت تغذیه بیماران خاص
خارج کردن جسم خارجی از معده با اندوسکوپ
آدرس مطب :خیابان شریعتی غربی،کوچه بهار(۱۸),مجتمع پزشکی حکیمان.طبقه سوم
شماره تماس مطب:
03136249622
03136260137
اینستاگرام:
Dr.shiva.khalifehsoltani








