اسهال یکی از شایع‌ترین مشکلات دوران شیرخوارگی و کودکی است و می‌تواند از حالت خفیف و کوتاه‌مدت تا شدید و طول کشیده باشد. 

شناخت نوع اسهال و علت آن، برای پیشگیری از عوارضی مانند کم‌آبی، سوءتغذیه و کاهش رشد کودک ضروری است. 

در این مقاله، به بررسی اسهال حاد، طول کشیده و مزمن در کودکان می‌پردازیم. 

--- 

## 🔍 اسهال چیست؟ 

اسهال به حالتی گفته می‌شود که کودک مدفوع شل یا آبکی داشته باشد و دفعات اجابت مزاج افزایش یابد. 

این وضعیت می‌تواند حاد (کمتر از دو هفته)، طول کشیده (دو تا چهار هفته) یا مزمن (بیش از چهار هفته) باشد. 

شناخت تفاوت بین این انواع، کمک می‌کند تا علت دقیق تشخیص داده شده و درمان مناسب آغاز شود. 

--- 

## 🧠 علل اسهال در کودکان 

### ۱. اسهال حاد 

* عفونت‌های ویروسی: شایع‌ترین علت اسهال حاد در کودکان، ویروس روتاویروس است. 
* عفونت‌های باکتریایی: سالمونلا، اشریشیاکلی و کمپیلوباکتر می‌توانند باعث اسهال حاد شوند. 
* سموم غذایی یا مسمومیت: مصرف غذای آلوده یا ناسالم 

### ۲. اسهال طول کشیده 

* ادامه اسهال بیش از دو هفته 
* معمولاً ناشی از عفونت‌های مزمن، سوءتغذیه، حساسیت غذایی یا بیماری‌های التهابی روده 

### ۳. اسهال مزمن 

* ادامه اسهال بیش از چهار هفته 
* ممکن است ناشی از سوءجذب، بیماری‌های هورمونی، اختلالات سیستم ایمنی یا بیماری‌های متابولیک باشد 
* در برخی کودکان، مشکلات ژنتیکی یا بیماری‌های مزمن گوارشی مانند کرون یا کولیت اولسراتیو عامل اسهال مزمن هستند 

--- 

## 🩺 علائم همراه اسهال 

* دفع مدفوع شل یا آبکی، با یا بدون خون 
* درد و نفخ شکم 
* بی‌قراری یا ضعف 
* کاهش اشتها و وزن 
* علائم کم‌آبی مانند خشکی دهان، کاهش ادرار، خواب‌آلودگی 

--- 

## 📊 روش‌های تشخیص 

تشخیص علت اسهال، به ویژه طول کشیده یا مزمن، نیازمند ارزیابی دقیق است: 

1. تاریخچه پزشکی کامل: مدت زمان، دفعات و ویژگی‌های مدفوع 
2. معاینه فیزیکی: بررسی علائم کم‌آبی، سوءتغذیه و رشد کودک 
3. آزمایش‌های خون و ادرار: بررسی عفونت‌ها، کمبود مواد مغذی و اختلالات هورمونی 
4. آزمایش مدفوع: شناسایی باکتری، ویروس، انگل یا خون پنهان 
5. تصویربرداری و اندوسکوپی: برای شناسایی بیماری‌های التهابی یا مشکلات ساختاری گوارشی 


## 💊 درمان اسهال در کودکان 

### ۱. پیشگیری و مراقبت‌های اولیه 

* جایگزینی مایعات و الکترولیت‌ها: مهم‌ترین اقدام برای جلوگیری از کم‌آبی 
* تغذیه مناسب: شیر مادر برای شیرخواران و رژیم غذایی مناسب برای کودکان بزرگ‌تر 

### ۲. درمان دارویی 

* داروهای ضد عفونت تنها در صورت تأیید پزشک و شناسایی عامل باکتریایی 
* داروهای کاهش‌دهنده حرکات روده فقط در موارد خاص و با نظر پزشک 

### ۳. درمان بیماری‌های زمینه‌ای 

* درمان بیماری‌های التهابی روده، سوءجذب یا اختلالات هورمونی 
* استفاده از مکمل‌های تغذیه‌ای و ویتامینی 


## ✅ نتیجه‌گیری 

اسهال در کودکان، به ویژه نوع طول کشیده و مزمن، می‌تواند نشانه مشکلات جدی باشد. 

تشخیص زودهنگام، درمان مناسب و مراقبت‌های تخصصی، نقش مهمی در حفظ سلامت جسمی، رشد طبیعی و جلوگیری از عوارض طولانی‌مدت دارد.

شیوا سادات خلیفه سلطانی

فوق تخصص گوارش اطفال اصفهان

سوابق علمی و تخصصی:
بورد تخصص بیماری‌های کودکان و نوجوانان
 
بورد فوق تخصصی گوارش و کبد کودکان از دانشگاه تهران
 
عضو انجمن گوارش و کبد کودکان ایران
 
عضو انجمن بیماری سلیاک و CF (سیستیک فیبروز) کودکان ایران

خدمات تخصصی دکتر شیوا سادات خلیفه سلطانی:

 گوارش و کبد کودکان1. 

مراقبت‌ها و مشکلات شایع نوزادان و کودکان
کولیک نوزادی (گریه یا بی‌قراری بیش از حد)
زردی طول کشیده نوزادی
ریفلاکس نوزادی و شیرخوارگی
عدم رشد وزن و قد مناسب شیرخواران و کودکان
استفراغ‌های متناوب و طول کشیده
اسهال حاد، طول کشیده و مزمن
یبوست مزمن
دل دردهای شکمی حاد و مزمن
مشکلات بلع (بلع دردناک، گیر کردن لقمه غذا و …)
نفخ و اتساع شکم در کودکان
خونریزی‌های گوارشی در کودکان

حساسیت‌های غذایی2.

 بیماری‌های کبدی و گوارشی تخصصی
بیماری‌های کبدی: هپاتیت ویروسی، اتوایمیون، متابولیک
بیماری‌های التهابی روده: کرون و کولیت اولسرو
سلیاک و CF (سیستیک فیبروز)

 3. اقدامات تشخیصی و درمانی پیشرفته
اندوسکوپی تشخیصی: 

تشخیص زخم‌های گوارشی، باکتری معده، تنگی‌های گوارشی، حساسیت‌های غذایی و التهابات گوارشی
برداشتن پولیپ‌های دستگاه گوارش با کلونوسکوپ
گاستروستومی اندوسکوپیک (تعبیه لوله) جهت تغذیه بیماران خاص
خارج کردن جسم خارجی از معده با اندوسکوپ
 
آدرس مطب :خیابان شریعتی غربی،کوچه بهار(۱۸),مجتمع پزشکی حکیمان.طبقه سوم

 
شماره تماس مطب: 

03136249622 

03136260137 

اینستاگرام: 
Dr.shiva.khalifehsoltani