مشکلات بلع یکی از مشکلات شایع در کودکان و شیرخواران است که می‌تواند شامل بلع دردناک، گیر کردن لقمه غذا، سرفه یا خفگی حین غذا خوردن باشد. 

این وضعیت علاوه بر تأثیر بر تغذیه، ممکن است باعث اضطراب والدین و کاهش رشد کودک شود. 

در این مقاله، به بررسی علل، علائم، روش‌های تشخیص و درمان مشکلات بلع در کودکان می‌پردازیم. 

--- 

## 🔍 مشکلات بلع چیست؟ 

مشکل بلع به حالتی گفته می‌شود که کودک نتواند به راحتی غذا یا مایعات را از دهان به معده منتقل کند. 

این مشکل می‌تواند حاد، مزمن یا متناوب باشد و با درد، گیر کردن لقمه یا استفراغ همراه شود. 

شناخت علل و تشخیص دقیق، به پیشگیری از عوارضی مانند سوءتغذیه، کم‌آبی یا کاهش وزن کمک می‌کند. 

--- 

## 🧠 علل مشکلات بلع 

### ۱. مشکلات دهان و دندان 

* درد دندان یا التهاب لثه می‌تواند باعث اجتناب کودک از جویدن یا بلع شود. 
* دندان‌های شیری نامرتب یا مشکل در رویش دندان‌ها 

### ۲. مشکلات گوارشی 

* ریفلاکس معده به مری (GERD): باعث درد هنگام بلع می‌شود. 
* التهاب مری (اوزوفاژیت): معمولاً ناشی از اسید معده یا عفونت‌ها 

### ۳. مشکلات ساختاری 

* انسداد یا تنگی مری: می‌تواند لقمه را در مسیر مری گیر دهد. 
* اختلالات مادرزادی: مانند حلقه عروقی یا مری دوشاخه 

### ۴. مشکلات عصبی و حرکتی 

* اختلالات عضلات دهان و گلو یا مشکلات عصبی می‌تواند باعث بلع دشوار شود. 
* کودکان با اختلالات مغزی یا سندرم‌های ژنتیکی، ممکن است در کنترل عضلات بلع دچار مشکل باشند. 

### ۵. عوامل روانی 

* اضطراب یا ترس از خفگی ممکن است باعث اجتناب کودک از غذا خوردن شود. 
* تجربه قبلی استفراغ یا گیر کردن لقمه 

--- 

## 🩺 علائم همراه مشکلات بلع 

* درد هنگام بلع غذا یا مایعات 
* گیر کردن لقمه در گلو یا قفسه سینه 
* سرفه یا خفگی هنگام غذا خوردن 
* کاهش وزن یا عدم رشد مناسب 
* استفراغ یا برگشت محتویات معده 
* بی‌قراری و اجتناب از غذا 

--- 

## 📊 روش‌های تشخیص 

تشخیص مشکلات بلع در کودکان نیازمند ارزیابی دقیق و چندجانبه است: 

1. تاریخچه پزشکی کامل: بررسی زمان شروع مشکل، نوع غذا و دفعات بروز علائم 
2. معاینه فیزیکی: بررسی دهان، دندان، گلو و عملکرد عضلات بلع 
3. آزمایش‌های تصویربرداری: رادیوگرافی، بلع باریم، اندوسکوپی مری 
4. آزمایش‌های عملکردی: مانومتری مری برای بررسی انقباض عضلات 
5. مشاوره با متخصص گفتار درمانی یا کاردرمانی: در صورت مشکلات حرکتی یا عصبی 

## 💊 درمان مشکلات بلع 

### اصلاح تغذیه و آموزش والدین 

* خرد کردن یا نرم کردن غذاها برای کاهش گیر کردن لقمه 
* وعده‌های کوچک و دفعات بیشتر 
* تشویق کودک به جویدن کامل و آرام غذا 

### درمان دارویی 

* داروهای کاهش‌دهنده اسید معده در صورت وجود رفلاکس 
* داروهای ضد التهاب یا درمان عفونت‌ها 

### مداخلات تخصصی 

* درمان ساختاری: جراحی در صورت انسداد یا تنگی مری 
* تمرینات گفتار درمانی و کاردرمانی برای کودکان با اختلالات عصبی یا حرکتی 

### حمایت روانی 

* کاهش اضطراب و ترس کودک هنگام غذا خوردن 
* آموزش والدین در مدیریت رفتار غذایی کودک 


## ✅ نتیجه‌گیری 

مشکلات بلع در کودکان و شیرخواران می‌تواند ناشی از عوامل گوناگون مانند مشکلات دهان و دندان، ساختاری، عصبی یا روانی باشد. 

تشخیص زودهنگام، درمان مناسب و مراقبت‌های تخصصی، نقش مهمی در جلوگیری از عوارض بلندمدت، حفظ رشد طبیعی و سلامت جسمی و روانی کودک دارد.

شیوا سادات خلیفه سلطانی

فوق تخصص گوارش اطفال اصفهان

سوابق علمی و تخصصی:
بورد تخصص بیماری‌های کودکان و نوجوانان
 
بورد فوق تخصصی گوارش و کبد کودکان از دانشگاه تهران
 
عضو انجمن گوارش و کبد کودکان ایران
 
عضو انجمن بیماری سلیاک و CF (سیستیک فیبروز) کودکان ایران

خدمات تخصصی دکتر شیوا سادات خلیفه سلطانی:

 گوارش و کبد کودکان1. 

مراقبت‌ها و مشکلات شایع نوزادان و کودکان
کولیک نوزادی (گریه یا بی‌قراری بیش از حد)
زردی طول کشیده نوزادی
ریفلاکس نوزادی و شیرخوارگی
عدم رشد وزن و قد مناسب شیرخواران و کودکان
استفراغ‌های متناوب و طول کشیده
اسهال حاد، طول کشیده و مزمن
یبوست مزمن
دل دردهای شکمی حاد و مزمن
مشکلات بلع (بلع دردناک، گیر کردن لقمه غذا و …)
نفخ و اتساع شکم در کودکان
خونریزی‌های گوارشی در کودکان

حساسیت‌های غذایی2.

 بیماری‌های کبدی و گوارشی تخصصی
بیماری‌های کبدی: هپاتیت ویروسی، اتوایمیون، متابولیک
بیماری‌های التهابی روده: کرون و کولیت اولسرو
سلیاک و CF (سیستیک فیبروز)

 3. اقدامات تشخیصی و درمانی پیشرفته
اندوسکوپی تشخیصی: 

تشخیص زخم‌های گوارشی، باکتری معده، تنگی‌های گوارشی، حساسیت‌های غذایی و التهابات گوارشی
برداشتن پولیپ‌های دستگاه گوارش با کلونوسکوپ
گاستروستومی اندوسکوپیک (تعبیه لوله) جهت تغذیه بیماران خاص
خارج کردن جسم خارجی از معده با اندوسکوپ
 
آدرس مطب :خیابان شریعتی غربی،کوچه بهار(۱۸),مجتمع پزشکی حکیمان.طبقه سوم 

شماره تماس مطب: 

03136249622 

03136260137 

اینستاگرام: 
Dr.shiva.khalifehsoltani